Luật Đá Penalty Là Gì? Quy Định Chuẩn Và Những Điều Cần Biết

Luật đá penalty là một trong những quy định quan trọng và kịch tính nhất của bóng đá, thường xuất hiện ở những thời điểm mang tính quyết định. Đây không chỉ là tình huống đối mặt trực tiếp giữa cầu thủ và thủ môn, mà còn phản ánh sự chuẩn xác trong luật thi đấu. Việc cùng Xoilac TV tìm hiểu khái niệm này giúp người xem và người chơi nắm rõ cách thức thực hiện, vai trò các bên và ý nghĩa của loạt đá này trong mỗi trận đấu.

Luật đá penalty ra đời như thế nào?

Quy định đá phạt này ra đời nhằm giải quyết một vấn đề phổ biến trong bóng đá cuối thế kỷ 19: các hậu vệ cố ý phạm lỗi trong vòng cấm để ngăn chặn cơ hội ghi bàn mà không phải chịu hình phạt đủ nghiêm khắc. Trước đó, những lỗi này thường chỉ bị xử lý bằng đá phạt trực tiếp hoặc phạt gián tiếp, khiến đội tấn công mất lợi thế dù bị phạm lỗi rõ ràng. Ý tưởng này được William McCrum, một thủ môn kiêm doanh nhân người Ireland, đề xuất vào năm 1890 như một biện pháp công bằng hơn cho đội bị phạm lỗi. McCrum trình bày đề xuất với Hiệp hội Bóng đá Ireland (Irish FA) và đưa tới cuộc họp của Ban Hiệp thương Bóng đá Quốc tế (IFAB).

Ban đầu ý tưởng này gặp nhiều tranh luận, nhưng sau một số tình huống bất công trong mùa giải 1890-1891 khiến dư luận muốn thay đổi, IFAB cuối cùng đã thông qua luật đá penalty vào ngày 2 tháng 6 năm 1891. Theo luật ban đầu, quả đá phạt đền được thực hiện khi lỗi phạm trong vòng 12 yard (11m) tính từ vạch vôi khung thành, và có thể đặt bóng ở bất cứ điểm nào trên đường 12 yard này. Luật cũng quy định cách đứng của các cầu thủ và các điều kiện thực hiện khác, dù khác nhiều so với bóng đá hiện đại.

Quy định thực hiện luật đá penalty

Để hiểu rõ cách một quả phạt đền được công nhận hợp lệ, người đọc cần nắm vững các quy định cụ thể liên quan đến cầu thủ sút bóng, thủ môn và vị trí của những người còn lại trên sân.

Vị trí đặt bóng và cầu thủ thực hiện

Bóng phải được đặt cố định trên chấm penalty, cách khung thành 11 mét. Người thực hiện cú sút phải được trọng tài xác nhận rõ ràng và chỉ được chạm bóng một lần duy nhất khi đá. Cầu thủ sút bóng phải hướng về khung thành đối phương và không được dừng lại hoàn toàn trong quá trình chạy đà, ngoại trừ những động tác giả hợp lệ theo luật.

Luật đá penalty đối với thủ môn phòng ngự

Thủ môn phải đứng trên vạch vôi khung thành, quay mặt về phía bóng và chỉ được phép di chuyển ngang trước khi bóng được đá. Ít nhất một phần bàn chân của thủ môn phải chạm hoặc nằm trên vạch vôi tại thời điểm cầu thủ sút penalty. Nếu thủ môn vi phạm quy định và cản phá thành công, trọng tài có thể yêu cầu đá lại.

Vị trí các cầu thủ còn lại trên sân

Theo luật đá penalty, tất cả các cầu thủ khác, ngoại trừ người sút và thủ môn, phải đứng ngoài vòng cấm địa, phía sau chấm penalty và cách bóng ít nhất 9,15 mét. Họ chỉ được phép di chuyển vào vòng cấm sau khi bóng đã được đá. Việc xâm nhập sớm có thể khiến quả penalty bị đá lại hoặc bị hủy tùy theo diễn biến tình huống.

Những lỗi cơ bản dẫn đến đá phạt penalty

Luật đá penalty áp dụng trong các tình huống phạm lỗi thường xảy ra trong khu vực vòng cấm địa và bị trọng tài xử phạt nghiêm khắc nhằm bảo vệ tính công bằng cho đội tấn công. 

Lỗi phạm với cầu thủ đối phương trong vòng cấm

Một trong những lỗi phổ biến nhất dẫn đến đá phạt penalty là các hành vi phạm lỗi với cầu thủ tấn công trong vòng cấm địa. Điều này bao gồm xoạc bóng trúng chân mà không chạm bóng, kéo áo, đẩy người, chèn ép trái phép hoặc vào bóng bằng lực quá mạnh. Nếu những lỗi này xảy ra trong khu vực 16m50, trọng tài sẽ cho đội bị phạm lỗi hưởng quả phạt đền.

Luật đá penalty lỗi chơi bóng bằng tay của cầu thủ phòng ngự

Chơi bóng bằng tay trong vòng cấm là lỗi rất thường gặp và dễ dẫn đến penalty. Khi cầu thủ phòng ngự cố tình dùng tay hoặc để tay ở vị trí không tự nhiên làm cản trở đường bóng, trọng tài có quyền thổi phạt đền. Ngay cả những tình huống không cố ý nhưng khiến đội tấn công mất lợi thế rõ ràng cũng có thể bị xử phạt theo luật hiện hành.

Xem thêm: Đá Luân Lưu Là Gì? Khoảnh Khắc Sinh Tử Quyết Định Trận Đấu

Các hành vi phi thể thao trong vòng cấm

Ngoài những lỗi trực tiếp, một số hành vi phi thể thao cũng là nguyên nhân dẫn đến luật đá penalty được áp dụng. Có thể kể đến như ngăn cản trái phép khi đối phương không có bóng, dùng tiểu xảo để làm đối thủ ngã, hoặc cố tình phạm lỗi nhằm ngăn chặn cơ hội ghi bàn mười mươi. Những tình huống này thường được VAR hỗ trợ để trọng tài đưa ra quyết định chính xác.

Lời kết

Như vậy, luật đá penalty đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự công bằng và tính minh bạch của bóng đá hiện đại. Việc hiểu rõ nguồn gốc, quy định thực hiện cũng như các lỗi dẫn đến phạt đền giúp người xem nắm bắt trận đấu trọn vẹn hơn. Đồng thời, hình phạt còn tạo nên những khoảnh khắc kịch tính, góp phần quyết định cục diện và cảm xúc của mỗi trận cầu.